Depite Beline Uwineza yifatanyije n’Abanyarwamagana mu gikorwa cyo kwibuka Abatutsi biciwe ku Muyumbu no mu nkengero zaho, hanashyingurwa mu cyubahiro imibiri 10 yabonetse
Kuri uyu wa mbere tariki 11 Mata 2022, Mu busitani bw’urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 habereye igikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 28 inzirakarengane z’Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Iki gikorwa kikaba cyari cyitabiriwe na Depite Beline Uwineza; Meya Mbonyumuvunyi Radjab uyobora Akarere ka Rwamagana, Meya Mukanyirigira Judith uyobora Akarere ka Rulindo, Visi Meya Umutoni Jeanne ushinzwe iterambere ry’imibereho myiza y’abaturage na Visi Meya Nyirabihogo Jeanne d’Arc ushinzwe iterambere ry’ubukungu, Prof Kalisa Mbanda ukuriye komisiyo y’Igihugu y’amatora, Musabyeyezu Dative Perezidante wa IBUKA mu karere ka Rwamagana, abahagarariye inzego z’umutekano, abarokotse Jenoside yakorewe abatutsi mu 1994 bafite ababo bashyinguye mu rwibutso rwa Jenoside rwa Muyumbu, ndetse n’abaturage bose muri rusange.
Mu butumwa bwatanzwe muri iki gikorwa, Meya Mbonyumuvunyi Radjab yashimiye abaje kwifatanya n’abaturage b’Akarere ka Rwamagana mu kwibuka Abatutsi biciwe ku Muyumbu no mu nkengero zaho muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994; avuga ko uyu ari umwanya wo kunamira abacu, kubazirikana no kubasubiza icyubahiro n’agaciro bavukijwe. Yakomeje avuga ko iyo twibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 tuzirikana n’amasomo akomeye twakuyemo kuko nyuma ya Jenoside yakorewe Abayahudi isi yose yari yahize ko nta Jenoside izongera kubaho; ari kubera kurangara birangira Jeonside yakorewe Abatutsi ibaye. Meya Mbonyumuvunyi Radjab akaba yavuze ko twibuka kugira ngo dukuremo imbaraga zo kwiyemeza ngo “Jenoside ntizongera ukundi”, kandi kandi imvugo ijyane n’ingiro, urubyiruko rwigishwe urukundo no kubana neza kugira ngo ruzaragwe u Rwanda rwuje ubumwe bw’abana barwo. Meya Mbonyumuvunyi Radjab yavuze ko gahunda ya “Ndi umunyarwanda” igamije kutwubakira inzi yitwa “Ubunyarwanda” kandi itazigera ijegajega; akangurira urubyiruko kuvuguruza abagamije kubiba urwango n’ikibi bakoresheje imbuga nkoranyambaga. Yashimye ubutwari bw’inkotanyi zahagaritse Jenoside zikarokora abicwaga, kandi asaba umuntu wese waba azi amakuru y’ahaba hakiri imibiri itari yashyingurwa mu cyubahiro ko yatanga amakuru kugira ngo nayo ishyingurwe mu cyubahiro gikwiye umuntu.
Depite Uwineza Beline yavuze ko iyo imbaraga zakoreshejwe mu kubiba urwango n’ingengabitekerezo yo kurimbura Abatutsi zikoreshwa ibiteza imbere igihugu n’abana bacyo, ubu u Rwanda ruba rugeze kure mu iterambere. Yavuze ko ubuhamya bw’abarokotse bugaragaza ko Jenoside yakoranywe ubugome bw’indengakamere, iyicarubozo, agashinyaguro. Yagarutse ku masomo twakuye muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 harimo: kwirinda kuba ibigwari nk’abakoze Jenoside; isomo ryo kubaka ubuyobozi bwiza kuko ubuyobozi bubi bwagize umushinga wo gusenya igihugu, isomo ry’ubudaheranwa, isomo ry’ubutwari no gukunda igihugu byaranze ingabo z’inkotanyi, no kwirinda amacakubiri ahubwo tugarahanira kuba umwe nk’uko Perezida wa Repubulika Paul Kagame aho abidusaba, tugatekereza byagutse kandi tukabazwa n’ibyo dukora. Depite Uwineza Beline akaba yavuze ko amahitamo y’Abanyarwanda akomeye kandi tugomba guhora imbere mu kuyasigasira.
Muri iki gikorwa hakaba hanashyinguwe mu cyubahiro imibiri 10 yabonetse; harimo imibiri 7 yabonetse mu murenge wa Nzige n’imibiri 3 yabonetse mu murenge wa Muyumbu. Iyi mibiri ikaba ije isanga indi mibiri 14,309 yari isanzwe iruhukiye muri uru rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rwa Muyumbu, yose hamwe ikaba ari 14,319.