Minisitiri Ingabire Paula yifatanyije n’abanyarwamagana mu kwibuka Abatutsi biciwe I Musha no gusoza icyumweru cy’icyunamo, hanashyingurwa mu cyubahiro imibiri 21 yabonetse
Kuri uyu wa gatatu tariki ya 13 Mata 2022, Minisitiri muri Minisiteri y’ikoranabuhanga na inovasiyo Ingabire Paula ari kumwe na Guverineri CG Emmanuel Gasana uyobora intara y’Iburasirazuba, Abasenateri n’abadepite batandukanye, abagize komite nyobozi y’Akarere ka Rwamagana, n'abahagarariye inzego z'umutekano; bifatanyije n'Abaturage b'Akarere ka Rwamagana mu kwibuka Ku nshuro ya 28 Abatutsi biciwe i Musha muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Muri iki gikorwa tukaba twifatanyije kandi n’itsinda riturutse mu murenge wa Rutare ho mu karere ka Gicumbi ryari riherekejwe n’umuyobozi w’Akarere ka Gicumbi wungirije ushinzwe imibereho myiza y’abaturage ariwe Bwana Mbonyintwari J.M.V. Iki gikorwa kikaba cyabereye mu busitani bw’urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rwa Musha.
Abitabiriye iki gikorwa bifatanyije mu kunamira inzirakarengane z’Abatutsi 23,240 baruhukiye muri uru rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rwa Musha. Hanashyingurwa mu cyubahiro indi mibiri 21 yabonetse hirya no hino mu mirenge ya Fumbwe, Gahengeri na Musha. Ibi bivuze ko ubu imibiri yose iruhukiye muri uru rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Musha ari 23,261.
Agaragaza ishusho y’uburyo interahamwe zishe Abatutsi ku kiliziya I Musha, Meya Mbonyumuvunyi Radjab yavuze ko Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 I Musha yatangiye ku buryo bweruye guhera tariki ya 07 Mata 1994, ko ari bwo Abatutsi batangiye guhungira ku kiliziya ya Paruwasi gatulika ya Musha, abayobozi bazenguruka mu ngo z’Abatutsi babasaba guhungira ku kiliziya ariko ari ukugirango babahurize hamwe bose hatazagira ubacika. Yakomeje avuga ko ngo interahamwe zimaze kubona Ubwinshi bw'Abatutsi bahungiye ku kiliziya I Musha; Burugumesitiri Bisengimana Paul wayoboraga komini Gikoro afatanyije na Semanza wayoboraga komini Bicumbi bazanye abasirikare n’abapolisi barasa amasasu na Grenade, hanyuma interahamwe nazo zigenda zitema abatashizemo umwuka zikoresheje intwaro gakondo. Hagamijwe gusibanganya ibimenyetso, ngo Ku itariki ya 14 Mata 1994, i Musha haje amakamyo menshi apakira imibiri y’Abatutsi bari biciwe kuri Kiliziya ya Musha, bajya kuyijugunya mu byobo byo mu birombe by’amabuye y’agaciro.
Minisitiri Ingabire Paula wari umushyitsi mukuru muri iki gikorwa cyo kwibuka Abatutsi biciwe I Musha no gushyingura mu cyubahiro imibiri yabonetse; yihanganisha abarokotse Jenoside yakorewe abatutsi mu 1994 ndetse abifuriza gukomera. Yongeyeho ko Kwibuka ari inshingano kuri buri wese kandi ari n’igihango dufitanye n'abacu bazize Jenoside yakorewe abatutsi mu 1994. Minisitiri Ingabire Paula yanabwiye abitabiriye igikorwa ko Jenoside yakorewe abatutsi yabaye indengakamere ariko tugomba kwibuka kugirango ngo dusubize agaciro abavukijwe ubuzima bazira uko baremwe ndetse tunazirikana inzira itoroshye abacitse ku icumu rya Jenoside yakorewe abatutsi mu 1994 banyuzemo ariko bakiyubaka bakongera kubaho. Yongeyeho ko mu rwego rwo gukomeza kwiyubaka no gusigasira ibyagezweho, tugomba gukomeza gusigasira ihame ry'ubumwe bw'Abanyarwanda; gukomeza kwiyubaka no kwihesha agaciro dushyira imbere ubunyarwanda; kurandura amacakubumiri n’ingengabitekerezo ya Jenosode; guharanira amahame yimiyoborere myiza na demokarasi; guharanira umuco wo gukora umurimo unoze; kuba hafi abarokotse Jenoside yakorewe abatutsi, no kurwanya ibyaha bya ruswa n'akarengane. Minisitiri Ingabire Paula yasabye buri wese gukomeza gutanga amakuru y'ahaba hakiri imibiri y'abishwe muri Jenoside yakorewe abatutsi mu 1994, kugirango iboneke ishyingurwe mu cyubahiro kuko ni bimwe mu bifasha mu rugendo rwo gukira no kubaka igihugu cyacu.