Mu muhango wo Kwibuka Abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, Hatangijwe igikorwa cyo kwandika amazina ku rukuta ruzubakwa ahiciwe abarenga 800
Kuri iki cyumweru tariki 14/04/2019, mu Karere ka Rwamagana mu Murenge wa Munyiginya hakomereje gahunda yo Kwibuka ku nshuro ya 25 Abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Uyu muhango wabereye kuri site ya SAYI, ahiciwe Abatutsi barenga 800. Hon Senateri NYAGAHURA Margueritheakaba yari yifatanyije n'abaturage b'Akarere ka Rwamagana mu Kwibuka izi nzirakarengane no gufata mu mugongo abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi.
Mu ijambo ry'ikaze, Bwana HAVUGIMANA Emmanuel, Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Munyiginya, yihanganishije abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, ashimira kandi n'abaje kubafata mu mugongo. Yasobanuye ko impamvu bibukira aha kuri SAYI ari uko hiciwe abatutsi barenga 800 mu gihe cya Jenoside. Abatutsi biciwe kuri SAYI bari bahahungiye kuko hari station y'amashanyarazi yarindwaga n'abajandarume, bityo bari bahizeye ubuhungiro . Uretse kandi aha kuri iyi site, Bwana Havugimana yagaragaje ko muri uyu Murenge wa Munyiginya hiciwe n'Abatutsi benshi ku nkengero z'ikiyaga cya Muhazi, nko ku mwaro wa Muhondo.
Mu buhamya bwatanzwe na Benegusenga Alodie warokokeye muri uyu Murenge wa Munyiginya, yagaragaje inzira itoroshye yanyuzemo mu gihe cya Jenoside, Uko yavuye Cyimbazi abo mu muryango we bamaze kwicwa n'interahamwe, agahungira i Gishali kuri komine Muhazi agezeyo naho asanga Abatutsi bahahungiye barimo kwicwa, arahava ajya ku kiyaga cya Muhazi kugirango yambukire hakurya muri Murambi ariko ntibyamukundira. Benegusenga yakomeje ahura n'interahamwe zikamukubita ndetse baranamutema ariko ntiyapfa, Yaje guhungira Kavumu akomeza Gati abo bari kumwe bakomeza bagenda bicwa. Yagaragaje ko hari umugabo wari umurwayi wo mu mutwe warushije ubumuntu abishi yiyemeza kumuheka kandi akagenda umuhungisha kugeza ingabo za RPA Inkotanyi zimurokoye.Yasoje ashimira Leta y'ubumwe bw'Abanyarwanda n'ingabo zari iza RPA Inkotanyi kuko iyo zitaza nta n'umwe wari kuzarokoka.
Bwana MUNYANEZA Emmanuel, wavuze mu izina ry'Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi muri uyu Murenge wa Munyiginya, yagaragaje ko Jenoside yateguwe kandi igashyirwa mu bikorwa n'ubuyobozi bubi bwifashishije interahamwe bwari bwaratoje. Yashimye ubuyobozi bw'Akarere n'Umurenge bwabashyiriyeho gahunda yo kwibukira kuri aka gasozi kuko bibafasha kunamira ababo. Yagaragaje ko biyemeje kubaka urukuta ruzandikwaho amazina y'abiciwe muri uyu murenge bose kandi imirimo ikaba yaratangiye nk'uko Umuyobozi w'Akarere yashyizeho ibuye ry'ifatizo ubwo bibukaga ku nshuro ya 24. Ibi kandi bikazajyana no kubika amateka n'ubundi buhamya. Bwana MUNYANEZA Jean Baptise Wari uhagarariye IBUKA muri uyu muhango, yagarutse ku ngaruka z'ubuyobozi bubi bwateguye bukanashyira mu bikorwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.Yasabye abarokotse Jenoside gukomeza gutanga icyo bafite "imbabazi" no Kurangwa n'ubufatanye mu bikorwa byose byo kwibuka duha icyubahiro abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
Umuyobozi w'Akarere ka Rwamagana, Bwana MBONYUMUVUNYI Radjab yihanganishije Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi kandi abasaba gukomera. Yagaragaje ko Akarere ka Rwamagana ari kamwe mu gice cy'u Buganza cyabereyemo Jenoside ku buryo bukomeye. Yibukije ko ubuyobozi bwiza butuma bagarura icyizere kandi biri mu nshingano z'ubuyobozi. Yijeje abitabiriye uyu muhango wo kwibuka ko bazafatanya n'Ubuyobozi bw'Umurenge na IBUKA mu kwihutisha imirimo yo kubaka urukuta ruzandikwaho amazina y'abiciwe aha kuri SAYI ku buryo mu gihe cyo kwibuka umwaka utaha izaba yararangiye. Meya Mbonyumuvunyi yasoje ashimira ingabo zari iza RPA Inkotanyi zarokoye Abatutsi bicwaga kandi zigahagarika Jenoside.
Hon. Senateri Nyagahura Marguerite, yakomeje Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994,asaba abitabiriye uyu muhango gusubiza amaso inyuma bakibuka biyubaka maze bagakomeza kubaka u Rwanda rushya ruzira amacakubiri. Yabibukije gukomeza guharanira ubumwe bw'Abanyarwanda, Asaba abacitse ku icumu gukomeza gutanga imbabazi kandi ababiciye nabo bakarushaho kugira umwete wo kuzisaba. Yabasabye gukomeza kugira ubutwari no gukomera,asaba urubyiruko gukomeza kwitabira ibikorwa byo kwibuka no guharanira ko amateka mabi atazongera. Uyu muhango wasojwe no gushyira indabo aharimo kubakwa urukuta ruzandikwaho amazina y'abishwe muri Jenoside muri uyu Murenge wa Munyiginya ndetse hatangizwa n'igikorwa cyo kwandika amazina y'abishwe muri Jenoside kuri uru rukuta.