Mwulire: Hibutswe Jenoside yakorewe Abatutsi hanashyingurwa mu cyubahiro indi mibiri yabonetse y'Abatutsi bishwe muri Jenoside

Kuri uyu wa 18 Mata 2025, ku rwibutso rwa Jenoside rwa Mwulire, abayobozi mu nzego zitandukanye barimo Visi Perezida wa Sena Hon. Nyirahabimana Soline wari Umushyitsi Mukuru, ba Visi Perezida b’Umutwe w’Abadepite Hon Beline Uwineza na Hon. Sheikh Mussa Fazil Harerimana, Guverineri w'Intara, Rubingisa Pudence, intumwa za rubanda, abayobozi b'inzego z'umutekano n'abandi bayobozi bifatanyije n'Ubuyobozi bw'Akarere, imiryango y'abarokotse Jenoside n'abaturage muri rusange mu gikorwa cyo Kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside Yakorewe Abatutsi iMwulire no gushyingura mu cyubahiro indi mibiri 96 y’abazize Jenoside yakorewe Abatutsi yabonetse.

Mu rwibutso rwa Jenoside rwa Mwulire rwari ruruhukiyemo imibiri isaga 27,000 y'Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, uyu munsi hashyinguwe mu cyubahiro indi mibiri 96 y'abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi yabonetse.

Amateka ya Jenoside yakorewe Mwurire agaragaza ko abatutsi bari bahungiye ku musozi wa Mwulire baturutse mu byahoze ari amakomini ya Bicumbi, Gikoro na Rutonde (ubu ni mu Karere ka Rwamagana) bagahanganye n'Interahamwe bakoresheje amabuye n’intwaro gakondo bakomeza gutsinda ibitero bagabwagaho n'interahamwe, kugeza ubwo hitabajwe Abasirikare baturutse mu kigo cya gisirikare cya Kanombe bica Abatutsi benshi bari bahungiye kuri uyu musozi wa Gisanza hifashishijwe imbunda nini.

Mu ijambo ry'Umuyobozi w'Akarere ka Rwamagana, Mbonyumuvunyi Radjab n'ubuhamya bwa Mukangarambe Josiane waharokokeye, bagarutse ku buryo Jenoside yakorewe Abatutsi i Mwulire yakoranywe ubukana n'uruhare rw'Ubuyobozi bwari burangajwe imbere na Burugumesitiri Semanza Laurent na Rugambarara Juvenal bayoboye icyari Komini Bicumbi. Uyu Semanza yanakatiwe n'Urukiko Mpanabyaha Mpuzamahanga Rwashyiriweho u Rwanda.

Visi Perezida wa Sena y’u Rwanda, Nyirahabimana Soline, yibukije ko Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ari umwanya mwiza wo kuzirikana amateka mabi yaranze u Rwanda no guha icyubahiro inzirakarengane zazize uko zavutse. Hon. Nyirabihamana yashimye ubutwari bwaranze Abatutsi bari bahungiye ku musozi wa Mwulire mu guhangana n’ibitero byaje kubica, kandi agaragariza abaharokokeye ko Igihugu kiri kumwe na bo mu bihe byo kwibuka nk’umwanya wo gukomeza kubaba hafi no kubaka u Rwanda ruzira amacakubiri. Yavuze kandi ko kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi, ari umwanya wo kwigisha abakiri bato amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, kugira ngo bibafashe kugira uruhare mu kubaka u Rwanda rwiza.