Rwamagana: Icyumweru cy’icyunamo cyasorejwe mu murenge wa Muyumbu, hashyingurwa mu cyubahiro imibiri 54
Kuri uyu wa gatanu tariki ya 13/04/2018, hirya no hino mu gihugu hose, abaturage n’abayobozi ndetse n’inshuti z’u Rwanda bahuriye mu muhango wo gusoza icyumweru cy’icyunamo cyo kwibuka abazize Jenoside yakorewe abatutsi muri Mata 1994. Ku rwego rw’Akarere ka Rwamagana, uyu muhango ukaba wabereye ku rwibutso rwa Jenoside ruherereye mu murenge wa Muyumbu, ahari hashyinguwe inzirakarengane zazize Jenoside 14,290. Muri uyu muhango hakaba hanashyinguwe n’indi mibiri 54 yabonetse, Bivuze ko kugeza ubu muri uru rwibutso haruhukiye imibiri 14,344 y’abatutsi bishwe muri Jenoside.
Ubuhamya ndetse n’indirimbo byatambukijwe muri uyu muhango, byose byerekanaga uburyo abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994 bishwe urw’agashinyaguro ndetse n’ibihamya by’uko Jenoside yari yarateguwe, ikageragezwa inshuro nyinshi ngo barebe ko izashoboka bikarangirwa ubutegetsi bubi bwariho buyishyize mu bikorwa, ikadutwara Miliyoni irenga y’abacu.
Mu kiganiro yagejeje ku bitabiriye uyu muhango, Komiseri muri komisiyo y’ubumwe n’ubwiyunge, Bwana Muhire Louis yabibukije ko abanyarwanda ari umuryango umwe ugizwe n’abantu bahuje umuco ari nawo nkingi y’ubunyarwanda. Yasobanuye ko icyasenye umuryango w’abanyarwanda ari uko biyambuye ubunyarwanda, bikarangira bitugejeje kuri Jenoside. Komiseri Muhire Louisyasabye abari aho, cyane cyane urubyiruko, kwitandukanya n’ikibi, bakarwanya abagifite ingengabitekerezo ya Jenoside ndetse n’andi macakubiri yose.
Nyuma yo gushimira ingabo zahoze ari iza RPF Inkotanyi zahagaritse Jenoside; Meya w’Akarere ka Rwamagana, Bwana Mbonyumuvunyi Radjab yahumurije abacitse ku icumu rya Jenoside kandi abizeza ko leta itazahwema gukora ibishoboka byose ngo umunyarwanda abeho neza. Mu rwego rwo gufasha abacitse ku icumu no kubarinda kwigunga, Meya Mbonyumuvunyi yavuze ko leta ikomeje gushakira abacitse ku icumu aho kuba ndetse muri uyu mwaka wa 2017/2018 hakaba harimo kubakwa amazu 50 yagenewe imiryango y’abacitse ku icumu batishoboye, hakaba hazatangwa inka zirenga 40 zihabwa imiryango y’abacitse ku icumu ndetse bakaba bahabwa n’imirimo muri gahunda za leta zitandukanye.
Hon. Depite Mukayuhi Rwaka Constance wari umushyitsi mukuru muri uyu muhango, nawe yahumurije abari aho bose ababwira ko ibyabaye bitazongera kuko igihugu cyariyubatse, gifite ubuyobozi bwiza kandi bugendera ku mategeko. Depite Mukayuhi Rwaka Constance ku ntambwe u Rwanda rugezeho rwiyubaka, maze asaba uwaba agifite ingengabitekerezo ya Jenoside wese, cyane cyane abana bakibyiruka, ko bakwiyambura icyo kibi, buri wese agaharanira ko ibyabaye bitazongera ukundi.
Uyu muhango wari witabiriye kandi n’abahagarariye inzego z’umutekano, ubuyobozi bwa Ibuka ku rwego rw’Akarere ka Rwamagana, abarokokeye ku muyumbu no mu nkengero zaho, abafite ababo bazize Jenoside baruhukiye muri uru rwibutso rwo ku Muyumbu, abagize inama njyanama y’Akarere ka Rwamagana n’iy’umurenge wa Muyumbu ndetse n’abaturage b’umurenge wa Muyumbu muri rusange.