Sovu: Abayobozi n’abaturage bibutse inzirakarengane z’Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, hashyingurwa mu cyubahiro imibiri 5

Kuri uyu  wa gatanu tariki ya 20/04/2018, Ku rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ruri mu kagari ka Sovu ho mu murenge wa Kigabiro, habereye umuhango wo kwibuka ku nshuro ya 24 Abatutsi bishwe muri Jenoside, by’umwihariko hakaba hibutswe Abatutsi biciwe ku mashuli ya Sovu no mu nkengero zaho. Uru rwibutso rwa Jenoside rwa Sovu rwari rushyinguwemo imibiri 647 y’inzirakarengane z’Abatutsi bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi, uyu munsi hakaba hashyinguwe mu cyubahiro indi mibiri 5 y’abazize Jenoside yabonetse. Uyu muhango ukaba wari wanitabiriwe n’ubuyobozi bw’Akarere ka Rwamagana ndetse n’ubw’umurenge wa Kigabiro, abahagarariye inzego z’umutekano, abahagarariye Ibuka na komisiyo y’igihugu yo kurwanya Jenoside (CNLG), Abafite ababo baruhukiye mu rwibutso rwa Jenoside rwa Sovu ndetse n’abaturage muri rusange.

 

Mu buhamya bwatanzwe na Mukasinafi Veronika akaba ari nawe wenyine wabashije kurokoka mu mbaga y’Abatutsi bari bari bahungiye ku mashuli ya Sovu,  Yagaragaje uburyo kuva mu mwaka w’1959, umututsi atigeze agira amahoro, ko yahizwe bukware ngo yicwe, agatwikirwa ndetse abenshi bakameneshwa mu bihugu duturanye. Ubuhamya bwa Mukasinafi bugaragaza ubugome bukabije Interahamwe zakoranye Jenoside zikica abatutsi urupfu rw’agashinyaguro  ndetse n’ubutwari bw’Inkotanyi zatabaye zikagira abo zirokora.

 

Mu izina ry’imiryango ifite ababo bashyinguye mu uru rwibutso rwa Jenoside rwa Sovu, Mutunzi Emile yibukije abari aho ko abakuru bafite inshingano yo gusobanurira abato ko Abatutsi bishwe muri Jenoside nta cyaha bari bakoze. Bari abantu beza, bafite ishyaka ryo guteza imbere imiryango yabo n’igihugu cyabibarutse muri rusange. Mutunzi Emile yavuze ko nk’abacitse ku icumu rya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, Iyo babonye abandi baturage baje kubafata mu mugongo mu muhango wo kwibuka inzirakarengane zishwe birabahumuriza. Mutunzi Emile yakomeje avuga ko igihe cyo kwibuka abishwe muri Jenoside ari n’umwanya wo kongera kwibuka no gushimira ingabo zayihagaritse zirangajwe imbere na Perezida Kagame wari uyoboye urugamba, ndetse nan’uyu munsi akaba ageza ku banyarwanda bose imiyoborere myiza idaheza kandi irwanya amacakubiri n’ingengabitekerezo ya Jenoside.

 

Umuyobozi w’Akarere wungirije ushinzwe imibereho myiza y’Abaturage mu karere ka Rwamagana, Madamu Umutoni Jeanne yihanganishije abacitse ku icumu rya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ndetse ashimira leta y’ubumwe bw’Abanyarwanda yashyizeho umurongo uhamye wo kwibuka inzirakarengane zishwe muri Jenoside. Visi Meya Umutoni Jeanne yashimiye Abacitse ku icumu uburyo biyubatse ntibaheranwe n’agahinda ahubwo bagaharanira kubaho. Yasabye abari aho ko umuntu wese ufite amakuru y’ahaba harajugunywe umuntu wishwe muri Jenoside ko yatanga ayo makuru kugira ngo bene wabo bamushyingure mu cyubahiro nabo bibaruhure umutima. Ku kijyanye no kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside, Visi Meya Umutoni Jeanne yasabye abari aho ko ababyeyi bagomba gufata iya mbere bakigisha abakiri bato ububi bwa Jenoside kandi bakabarinda amacakubiri ayo ariyo yose n’ingengabitekerezo ya Jenoside. Yasoje ashimira ingabo za FPR Inkotanyi zahagaritse Jenoside ndetse asaba abari aho kurushaho kwegera no kuba hafi y’abacitse ku icumu kuko ibi bihe byo kwibuka biba bitoroshye.